Duidelijke begrippen voorkomen misverstanden
In wetten en regels worden veel begrippen gebruikt. Het is belangrijk dat duidelijk is wat deze begrippen betekenen. Als mensen of organisaties een begrip verschillend uitleggen, kunnen regels ook verschillend worden begrepen en toegepast.
Neem bijvoorbeeld het begrip partner. Wat daarmee wordt bedoeld, hangt af van de context. In de ene regeling kan een partner iemand zijn met wie je bent getrouwd. In een andere regeling kunnen ook andere vormen van samenleven of samenwerken hieronder vallen.
Daarom worden begrippen in wet- en regelgeving vaak gedefinieerd. Zo wordt vastgelegd welke betekenis een begrip binnen een bepaalde context heeft.
Begrippen vastleggen en hergebruiken
Bij het vertalen van wet- en regelgeving naar de uitvoering is het ook belangrijk om begrippen duidelijk vast te leggen. Dezelfde begrippen kunnen terugkomen in regels, beslismodellen, gegevensmodellen, processen en digitale systemen.
Begrippen kunnen daarom worden verzameld in een begrippenkader. Daarin wordt niet alleen de betekenis van een begrip beschreven, maar kan ook worden vastgelegd waar het begrip vandaan komt en hoe het samenhangt met andere begrippen.
Door begrippen op een vaste manier te beschrijven, kunnen organisaties ze makkelijker delen en hergebruiken. Dit helpt om binnen én tussen organisaties dezelfde taal te spreken.
Begrippen en regelbeheer
Begrippen en regels zijn nauw met elkaar verbonden. Om een regel goed te kunnen begrijpen en uitvoeren, moet duidelijk zijn wat de begrippen in die regel betekenen. Bij regelbeheer is het daarom belangrijk dat de relatie tussen een regel en de gebruikte begrippen behouden blijft. Verandert de betekenis van een begrip? Dan moet kunnen worden onderzocht welke regels en toepassingen daardoor worden geraakt. Andersom moet bij een regel ook terug te vinden zijn welke betekenis van een begrip van toepassing is.
Dit draagt bij aan regels die herleidbaar, uitlegbaar en beheersbaar zijn.
Standaarden voor het beschrijven van begrippen
Om begrippen op een eenduidige manier vast te leggen zijn er standaarden. In Nederland is er de Nederlandse Standaard voor het Beschrijven van Begrippen (NL-SBB). Deze standaard is gebaseerd op afspraken voor het beschrijven en uitwisselen van begrippen en begrippenkaders. NL-SBB maakt daarbij onder andere gebruik van SKOS. Dit is een internationale standaard voor het vastleggen en uitwisselen van begrippen en hun onderlinge relaties.
Ook binnen de Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA) worden begrippen op een gestructureerde manier vastgelegd. NORA heeft hiervoor een eigen begrippenkader.
Begrippen vinden en gebruiken
Een begrip hoeft niet iedere keer opnieuw te worden bedacht of beschreven. Als een begrip al op een erkende en bruikbare manier is vastgelegd, kan een bestaande definitie worden gebruikt of kan daarnaar worden verwezen. Daarbij is het belangrijk dat duidelijk blijft uit welke bron een definitie komt en in welke context deze geldt. Hetzelfde woord kan in verschillende wetten of regelingen immers een andere betekenis hebben.
Een te ontwikkelen voorziening of platform heeft als doel de verbinding tussen regels en de begrippen die worden gebruikt zichtbaar maken. Zo wordt het makkelijker om vanuit een regel te zien welke begrippen worden gebruikt en wat daarmee wordt bedoeld.